ΤΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

Στη σειρά των άρθρων μας “Το τεχνικό άρθρο του μήνα” δεν παρουσιάζουμε πάντα τεχνικά θέματα – με την αυστηρή έννοια του όρου- αλλά και άλλα -γενικότερου ενδιαφέροντος- θέματα, όπως άλλους τομείς του αερομοντελισμού, πέραν των R/C (τηλεκατευθυνομένων), τρόπους και κανόνες διεξαγωγής αγώνων κλπ.  

 

 

Φτιάξτε έναν απλό, φθηνό αλλά αξιόπιστο

Φορτιστή σταθεροποιημένου ρεύματος

Ο φορτιστής που σας περιγράφουμε είναι κατάλληλος για την φόρτιση μπατταριών Nικελίου- Καδμίου (Ni-Cd) και Νικελίου-Υδριδίου Μετάλλου (Ni-MH) και είναι απλούστατος στην κατασκευή, φθηνός και εξαιρετικά αξιόπιστος.

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του είναι:

- Σταθερό ρεύμα ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ των συνδεομένων στοιχείων (από 1 έως 8 στοιχεία, μπορεί να επεκταθεί εύκολα)

-Προστασία βραχυκυκλώματος (σε βραχυκύκλωμα έχουμε μόνο το προγραμματισμένο ρεύμα)

-Προστασία υπερ-θερμάνσεως (περιορίζει αυτόματα το ρεύμα και το επαναφέρει μόνος του όταν ψυχθεί)

- Δυο ρεύματα φορτίσεως 100 και 160 mA με επιλογικό διακόπτη, για αργή φόρτιση μπαταριών χωρητικότητας 1000 και 1600 mAh αντίστοιχα. Μπορεί εύκολα να τροποποιηθεί και για άλλα ρεύματα.

-Ελάχιστος αριθμός υλικών, απλότητα κατασκευής, χαμηλό κόστος.

Ο φορτιστής αυτός είναι πολύ χρήσιμος για την αργή φόρτιση μπαταριών με το ρεύμα C/10 και έχει το χαρακτηριστικό να έχει σταθεροποιημένο ρεύμα φόρτισης και ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ του αριθμού των στοιχείων που θα συνδέσετε στην έξοδο του, από 1 έως 8 στοιχεία (μπαταρίες). Το ρεύμα αυτό, για το σχέδιο που σας δίνουμε είναι 100 ή 160 mA, αλλά μπορεί πολύ εύκολα να αλλάξει ή μπορείτε να τοποθετήσετε επιλογικό διακόπτη περισσότερων θέσεων, για πιο πολλά ρεύματα.

Σχεδιάσαμε τον φορτιστή για να μπορεί να φορτίζει από 1 έως 8 στοιχεία, καλύπτοντας έτσι τις περισσότερες περιπτώσεις δεκτών και πομπών τηλεκατεύθυνσης, που χρησιμοποιούν αντίστοιχα 4 (ή 5) στοιχεία για τον δέκτη  και 8 στοιχεία για τον πομπό. Στο σχήμα πιο κάτω, φαίνεται το θεωρητικό σχέδιο του φορτιστή.

 

 

Το ηλεκτρονικό σχέδιο του          φορτιστή.

 

Ο μετασχηματιστής TR1 είναι 220V/15V-0.3 A, αν δεν τον βρείτε έτοιμο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και ένα μετασχηματιστή με μεσαία λήψη στο δευτερεύον, δηλαδή 2x15 V/0.3A , θα τον συνδέσετε στα σημεία Α και Β, όπως δείχνει το μικρό σχέδιο. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μετασχηματιστή με δευτερεύον 16V-0.3 A, χωρίς καμία αλλαγή.

Όλες οι αντιστάσεις είναι 1% ανοχή, 0.6 Watt. Η κατασκευή γίνεται σε διάτρητη πλακέττα κατασκευών, για να μην σας βάλουμε σε κόπο να αποχαλκώνετε ένα τόσο απλό κύκλωμα. Το κουτί που χρησιμοποιήθηκε είναι το "PRISMA D-802" από το ΡΑΔΙΟ-ΚΑΤΟΥΜΑΣ, εννοείται ότι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε κουτί κατασκευών, αρκεί να έχει τις κατάλληλες διαστάσεις. Προσέξτε μόνο να είναι μεταλλικό (τουλάχιστον το κάτω μέρος του) επειδή χρησιμοποιείται και σαν ψυγείο του ολοκληρωμένου κυκλώματος LM-317.

Το LM-317 είναι ένα πάρα πολύ καλό ολοκληρωμένο/σταθεροποιητής τάσεως, που στο κύκλωμα αυτό έχει συνδεσμολογηθεί  σαν πηγή σταθερού ρεύματος. Θα το ζητήσετε στην πλαστική του μορφή, ΤΟ-220.

Η κατασκευή είναι πολύ απλή και ακολουθεί τα παρακάτω βήματα:

 

  Τρύπημα του κουτιού και          μοντάρισμα των υλικών.     

 Στη φωτογραφία φαίνονται τα          διάφορα εξαρτήματα του κουτιού          μονταρισμένα, εκτός από την πλακέττα          του κυκλώματος. Το ολοκληρωμένο          βιδώνεται επάνω στο αλουμινιένο κουτί,           με την χρήση όμως μονωτικού καψουλιού          και μίκας και όχι απ ευθείας (δεν          θέλουμε να γειώνει στο κουτί).

Με το κόκκινο τόξο φαίνεται η γείωση          του καλωδίου που στερεώνεται στη μια          βίδα συγκράτησης του μετασχηματιστή.           Η γείωση είναι απαραίτητη, εφ όσον το          κουτί είναι μεταλλικό.

 

 

  Η τοποθέτηση των υλικών στην          διάτρητη πλακέττα κατασκευών. Με λίγα          κοψίματα και ενώσεις των γραμμών του          τυπωμένου, πραγματοποιούμε εύκολα το          κύκλωμα.

 

   Το ολοκληρωμένο LM 317 και τα        ποδαράκια του. Το OUT πηγαίνει επίσης και        στο μεταλλικό του μέρος, γι αυτό και        πρέπει να χρησιμοποιήσουμε μίκα και        μονωτικό καψούλι, ώστε όταν το        βιδώσουμε το OUT να μην γειωθεί.        

Θα βάλετε επίσης θερμαγώγιμη        σιλικόνη μεταξύ μίκας-ολοκληρωμένου        και μίκας-σασσί για να απάγεται η        θερμότητα. Θα αγοράσετε ένα μικρό        κουτάκι των 5 gr. που είναι πολύ φτηνό,         μην σας δώσουν μεγάλο σωληνάριο.

 

   

Όλα τα υλικά τοποθετημένα στο          κουτάκι

 Και ο φορτιστής έτοιμος!

 

Δοκιμή του φορτιστή:

Βραχυκυκλώστε τα άκρα του φορτιστή μέσω ενός μιλιαμπερομέτρου, ώστε να μπορείτε να μετράτε το ρεύμα. Θα πρέπει στις δυο θέσεις του διακόπτου να μετρήσετε 100 και 160 mA αντίστοιχα. Συνδέστε διάφορες μπαταρίες σε σειρά -μέχρι 8 στοιχεία-είτε Ni-Cd είτε Ni-MH και ελέγξτε το ρεύμα, το οποίο θα πρέπει να παραμένει σταθερό, στην τιμή που έχετε ορίσει εσείς.

Άλλα  ρεύματα:

Κάποιοι φίλοι μπορεί να έχουν μπαταρίες 1300 mAh, είναι ένα τυποποιημένο μέγεθος για μπαταρίες Ni-MH μεγέθους ΑΑ, για τις οποίες το ρεύμα φορτίσεως C/10 είναι βέβαια 130 mA. Θα αλλάξετε απλώς την αντίσταση R1 σε 33  Ω. Εάν πάλι έχετε μπαταρίες 2200 mAh , η αντίσταση R1 γίνεται 10 Ω. Τέλος αν χρησιμοποιείτε μπαταρίες Ni-MH μεγέθους C που (τώρα τελευταία) έχουν χωρητικότητα 3300 mAh, άρα στην αργή φόρτιση φορτίζουν με C/10 = 330mA, θα αλλάξετε και τις 2 αντιστάσεις σε R1=6.8 Ω και R2= 7.5 Ω.. Για μεγαλύτερα ρεύματα ρωτείστε μας, γιατί ήδη με τα 330 mA, η ZENER φτάνει τα όρια της. Επίσης για πάνω από 220 mA θα πρέπει να αλλάξει και ο μετασχηματιστής, πάρτε έναν με δευτερεύον την ίδια τάση, αλλά 500 mA.

Μεγαλύτερες τάσεις για περισσότερα στοιχεία εν σειρά:

Η τάση του μετασχηματιστού στο δευτερεύον πρέπει να αυξάνεται κατά 1.2 V για κάθε επιπλέον στοιχείο. Μην βάλετε μετασχηματιστή με μεγαλύτερη τάση από 24 V στο δευτερεύον γιατί φτάνετε τα όρια του ολοκληρωμένου LM317. Με 24 V μπορείτε να φορτίσετε μέχρι και 16 στοιχεία εν σειρά (για μεγάλα ηλεκτρικά αεροπλάνα).

 Να θυμίσουμε και κάποια πράγματα που είχαμε πει σε προηγούμενο άρθρο μας, για την σωστή φόρτιση των μπαταριών. Η καλύτερη φόρτιση είναι η αργή φόρτιση, με ρεύμα C/10. Αν οι μπαταρίες είναι τελείως αφόρτιστες, πρέπει να τις αφήσετε στην (αργή) φόρτιση για 14-16 ώρες. Το "πρόβλημα" είναι ότι μετά την πτήση μας, δεν ξέρουμε πόσο φορτίο έχουν ακόμα οι μπαταρίες.

Κανένα πρόβλημα! Αφήστε τις να φορτίσουν όλη τη νύχτα για 8-10 ώρες και την άλλη μέρα θα είναι πλήρως φορτισμένες! Το καλό με την αργή φόρτιση είναι ότι συγχωρεί την υπερφόρτιση, όσες ώρες και να αφήσετε παραπάνω τις μπαταρίες δεν παθαίνουν τίποτα! (δεν εννοούμε και ...ένα μήνα!).

Ένα μόνο πρόβλημα υπάρχει όταν φορτίζουμε τις μπαταρίες μας με αυτόν τον τρόπο: Το ενοχλητικό φαινόμενο μνήμης. Στον πομπό δεν είναι και τόσο σημαντικό το πρόβλημα, γιατί έχουμε ένδειξη της τάσεως των μαπαταριών (ενδεχομένως και ηχητική ειδοποίηση) οπότε προλαβαίνουμε να προσγειώσουμε το αεροπλάνο μας με ασφάλεια. Εκεί όπου το φαινόμενο μνήμης ελλοχεύει ύπουλα, είναι στις μπαταρίες του δέκτη μας! Αν και οι κατασκευαστές των μπαταριών Ni-MH μας πληροφορούν ότι είναι αμελητέο, στην πραγματικότητα υπάρχει και θα πρέπει μετά από έναν αριθμό φορτίσεων με τον τρόπο που περιγράψαμε, να κάνουμε μια βαθιά εκφόρτιση των μπαταριών μας, για την απαλοιφή του φαινομένου μνήμης.

Προσοχή!   Η βαθιά εκφόρτιση δεν σημαίνει ότι θα αφήσουμε ανοιχτό τον πομπό ή τον δέκτη μας για να "πατώσουμε" τις μπαταρίες, γιατί είναι σίγουρο ότι με αυτόν τον τρόπο θα τις καταστρέψουμε! Βαθιά εκφόρτιση σημαίνει ότι παρακολουθούμε την τάση των μπαταριών και όταν αυτή φτάσει τα 1.0 - 0.9 Volt ανά στοιχείο, την διακόπτουμε.

Για τον λόγο αυτό και για να σας απαλλάξουμε μια και καλή από το άγχος του φαινομένου μνήμης, θα δημοσιεύσουμε σε κάποιο από τα επόμενα τεύχη το σχέδιο ενός απλού, αυτόματου εκφορτιστή μπαταριών.

Σε επόμενο άρθρο θα σας μάθουμε επίσης (για όσους βέβαια δεν γνωρίζουν ήδη) να φτιάχνετε κανονικές πλακέττες τυπωμένων κυκλωμάτων, με αποχάλκωση, που είναι απαραίτητο για πιο πολύπλοκα κυκλώματα. Και αυτό γιατί σκοπεύουμε να σας δώσουμε πολύ ενδιαφέροντα σχέδια για κατασκευές, όπως αυτόματο εκφορτιστή/μετρητή χωρητικότητας μπαταριών, αυτόματο εκφορτιστή/φορτιστή, αυτόματο ταχυφορτιστή, ακόμα και φορτιστή Li-Po!  Όρεξη μόνο να έχετε!

 Σας ευχόμαστε καλή επιτυχία στην κατασκευή και για οποιοδήποτε πρόβλημα ή απορία μην διστάσετε να έρθετε σε επαφή μαζί μας, στο e-mail της εφημερίδας.

 

Γ. Καρασούλας

Μηχ/γος - Ηλεκ/γος

Διάφορα άρθρα

Τεχνικά άρθρα

Dornier DO 27 (Παρουσίαση) Μέσα στην πληθώρα μοντέλων που υπάρχουν στην αγορά, είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε κάποιο. Προσπαθήσαμε να βρούμε κάτι διαφορετικό, μοναδικό, και που θα σας προσφέρει κάτι παραπάνω θα έλεγα. Και τα καταφέραμε, ένα μοντέλο που απευθύνεται για δεύτερο μετά το trainer και όχι μονο..
 
λεπτομέρειες.
 

Η νέα (αερομοντελιστική) χρονιά

Με        την αρχή της        νέου έτους θα        θέλαμε κατ        αρχήν να σας        ευχηθούμε Καλή        Χρονιά και με        Υγεία για        τους ίδιους        και την        οικογένεια        σας. Σαν        αερομοντελιστές,         όλοι        ευχόμαστε να        είναι επίσης        μια καλή        αερομοντελιστική        χρονιά,         καλύτερη από        την περσινή,         που τελικά        δεν ήταν και        άσχημη.

ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ

Η Διεθνής Έκθεση της Νυρεμβέργης (03-04-2007) Στις 6 Φεβρουαρίου 2007 έκλεισε τις πύλες της η 58η Διεθνής Εκθεση της Νυρεμβέργης (Nurnberg Toy Fair) με τεράστια επιτυχία, την μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά! H Έκθεση δεν αφορά αποκλειστικά τον Αερομοντελισμό, αλλά όλες τις κατηγορίες παιχνιδιών και ψυχαγωγίας.