Τεχνικές

Η παρουσίαση του εκπληκτικού αεροπλάνου του Θανάση Φερφιρή και Αντώνη Χάλαρη

 

FOKKER DR1-TRIPLANE 

Ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος είναι μία από τις πιο μελανές σελίδες που έγραψε ποτέ ο άνθρωπος . Μέσα από τις μάχες του ξεπήδησαν ήρωες που έμειναν στην ιστορία για την ανδρεία τους και την τόλμη τους. Τέτοιοι ήταν και οι πιλότοι των πρώτων πολεμικών αεροπλάνων, οι οποίοι με το θάρρος  τους ανέδειξαν την αξία αυτών των μηχανών. Ένα από αυτά τα αεροπλάνα ήταν το Fokker Dr-1 !

  Λίγα λόγια για την ιστορία του.

Το Fokker Dr-1  ήταν ένα από τα πιο διάσημα αεροπλάνα του WW1. Το DR προέρχεται από την γερμανική λέξη Dreidecker  που θα πει τριπλάνο. Το μήκος του ήταν 5,77 μέτρα το ύψος του 2,95 μέτρα και είχε άνοιγμα φτερών 7,19 μέτρα. Το βάρος του δεν ξεπερνούσε τα 405 κιλά άδειο. Ο κινητήρας του (Le Rhone) ήταν αστεροειδής όπως άλλωστε και οι περισσότεροι εκείνη την εποχή και απέδιδε μέγιστη ιπποδύναμη 110 hp. Ο οπλισμός του ήταν δύο πολυβόλα των 7.92 mm Spandau LMG 08/15 που έβαλαν ανάμεσα από τα φύλλα της έλικας. Η προπέλα του ήταν βιδωμένη κατευθείαν πάνω στην μηχανή και γυρνάγανε ταυτόχρονα. Η μέγιστη ταχύτητα του ήταν 185 Km/h και το ύψος έφτανε τα 14.000 πόδια, η δε διάρκεια πτήσης την 1 ώρα και 30 λεπτά.

Το Dr-1 ήταν από τα πιο μικρά αεροπλάνα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα αλλά όχι και από τα πιο γρήγορα. Όταν  μπήκε σε υπηρεσία και το αντικρίσανε  οι αντίπαλοι, νομίζανε ότι οι Γερμανοί τους κάνουν πλάκα, μέχρι που το πρωτότυπο με πιλότο τον Werner Voss έριξε σε 6 μέρες 10 βρετανικά αεροπλάνα το Σεπτέμβριο του 1917! Ο Reinhold Platz  που ήταν ο σχεδιαστής του,  έκανε πολλές μετατροπές στο πρωτότυπο μέχρι να καταλήξει στην V4 έκδοση η οποία είχε ξανασχεδιασμένα ailerons, elevators και είχαν τοποθετηθεί και struts στα ακροπτερύγεια για αποφυγή κραδασμών. 

Μόνο 320 αεροπλάνα κατασκευάσθηκαν στην διάρκεια του πολέμου και γι αυτό σήμερα δεν υπάρχουν αυθεντικά!

Ο πιο διάσημος πιλότος που το έκανε γνωστό δεν ήταν άλλος από τον Manfred Albrecht von Richthoffen, με το προσωνύμιο Red Baron. Ο Rictofen ήταν διοικητής της Jasta 11 η αλλιώς Flying Circus. 

Ονομάστηκαν        έτσι όταν ο Richthoffen         αρνήθηκε να βάψει        τα αεροπλάνα του με χρώμα παραλλαγής        λέγοντας ότι δεν είναι γυναίκες για να        κρύβονται και βάφοντας        τα με τα πιο φανταχτερά χρώματα που        μπορούσαν! Αυτό        βέβαια δεν τους εμπόδισε να έχουν πάνω        από 300 καταρρίψεις        με πρώτο τον Richthoffen         με 80 επιβεβαιωμένες!

 

Fokker Dr-1 σε κλίμακα 1/3

Το Μοντέλο αυτό  κατασκευάστηκε από πραγματικά σχέδια του πραγματικού σε μετατροπή της Arizona. Η κατασκευή έγινε από τον Θανάση Φερφυρή και ξεκίνησε πριν περίπου δύο χρόνια με πολύ μεράκι και υπομονή που είναι απαραίτητα για ένα τέτοιο μοντέλο.

 Κατασκευή

Το άνοιγμα των φτερών φτάνει τα 2,40 μέτρα. Οι αεροτομές είναι under camber πράγμα που του επιτρέπει σε σχέση με τις 3 πτέρυγες να έχει πολύ καλό βαθμό ανόδου. Το περίεργο στις πτέρυγες είναι ότι δεν έχουν δεσίματα με συρματόσκοινα και αυτό οφείλεται στην πατέντα του Fokker να στηρίξει όλες τις αεροτομές πάνω σε ένα κεντρικό δοκάρι. Όπως βλέπετε και στην φωτογραφία 1 το μοντέλο έχει φτιαχτεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Οι ιμάντες που δένουν τις αεροτομές είναι από μετάξι και χρησιμεύουν στην ενίσχυση της πτέρυγας την στιγμή της βύθισης!  Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο στα ailerons όσο και στα elevators οι μεντεσέδες είναι χειροποίητοι ,ακριβές αντίγραφο των πραγματικών!

 

 

Φωτογραφία        Νο.1

Το κεντρικό δοκάρι που        στηρίζονται οι αεροτομές

 

Η άτρακτος κατασκευάσθηκε όλη από στρογγυλή καβίλεια διαμέτρου 10 mm, ενισχύθηκε δε από ίνες Kevlar και περάστηκε χιαστά με συρματόσχοινο αντοχής 40 κιλών. Τέλος βάφτηκε όλο με χρώμα ασημί για προσομοιώσει τον μεταλλικό σκελετό που είχε το πραγματικό αεροπλάνο.

Οι τροχοί του έχουν ανάμεσα τους  ένα τέταρτο φτερό το οποίο βοηθάει και αυτό αεροδυναμικά!  Μέσα του είναι κρυμμένες οι αναρτήσεις του αεροπλάνου, οι οποίες λειτουργούν πλήρως.  Είναι δε σχεδιασμένες έτσι ώστε να αντέχουν το βάρος του αλλά και βαριές προσγειώσεις.

Μετατροπές και ενισχύσεις εκτός σχεδίου έγιναν όπου κρίθηκε αναγκαίο, όπως π.χ. στο "δέσιμο" του αεροπλάνου, όπου ακολουθώντας τα σχέδια χρειαζόταν περίπου 1 ώρα για να ετοιμασθεί, ενώ με τις μετατροπές χρειάστηκε μόνο 20 λεπτά.

 

Επικάλυψη και βάψιμο.

Χρειάστηκαν 20 ολόκληρα τετραγωνικά μέτρα υφάσματος Solartex χρώματος κίτρινο για να καλυφθεί το μικρό μας μοντέλο! Το κίτρινο επιλέχθηκε για να προσομοιώσουμε το ύφασμα που ήταν ντυμένο στην πραγματικότητα και πολλές φορές φαινόταν ελαφρά κάτω από το κανονικό χρώμα του!  Το χρώμα του δεν θα μπορούσε να ήταν άλλο από το κόκκινο  το οποίο βάφτηκε με πινέλο 2cm!! Αυτό έγινε για να φέρουμε την ρεαλιστικότητα του μοντέλου, όσο πιο κοντά μπορούσαμε στην πραγματικότητα!  Τα 2 cm του πινέλου είναι περίπου η κλίμακα του πραγματικού πινέλου που βάφανε τότε και ήταν από τρίχες ουράς αλόγου!  

Σε ερώτηση που έγινε από πολλούς μοντελιστές γιατί δεν το βάψαμε με αερογράφο, η απάντηση είναι απλή: To 1917 προφανώς δεν υπήρχαν αερογράφοι  !!!

Φθορές και καπνιές έγιναν σε όλο το μοντέλο κυρίως με διαλυτικό, μαύρο και κόκκινο  χρώμα. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό όπως μπορείτε να δείτε και στην φωτογραφεία Νο.2

 

 

Φωτογραφία        Νο.2

Φθορές        του πάνω φτερού

 

Cockpit, όργανα, πιλότος, οπλισμός

Το cockpit είναι πολύ λιτό και αποτελείται από μια πυξίδα, ένα όργανο καυσίμου, και ένα στροφόμετρο. Στα αριστερά του ο πιλότος είχε μια δερμάτινη θήκη για να βάζει διάφορα πράγματα καθώς επίσης και τους χάρτες. Στα δεξιά του και έξω από το αεροπλάνο υπήρχαν  θήκες για φωτοβολίδες. Ο οπλισμός  είναι δύο πολυβόλα των 7.92 mm Spandau τα οποία αγοράστηκαν σε μορφή κιτ από την Αμερική. Είναι τόσο ρεαλιστικά που υπάρχουν ακόμα και η σφαίρες η οποίες είναι πάνω σε ιμάντα και είναι μεταλλικές όπως και οι κάνες από τα πολυβόλα!  Ο πιλότος είναι σε κλίμακα ίδια με του μοντέλου και είναι ντυμένος με δερμάτινα ρούχα και μπότες.  

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει η scale  έλικα η οποία είναι φτιαγμένη από balsa και έχει πάνω της τα αυθεντικά σήματα του εργοστασίου. Η πιστότητα του μοντέλου είναι τόσο μεγάλη που έχει μέχρι το ταμπελάκι που έβαζε ο Fokker στο cowl και σε αυτό αναγραφόταν τα στοιχεία του αεροπλάνου. Όλα τα παραπάνω είναι  χειροποίητα εκτός του πιλότου, φωτογραφία Νο.3

 

 

Φωτογραφία        Νο.3

Ο πιλότος, τα πολυβόλα με        τις σφαίρες τους, και η θήκη για τις        φωτοβολίδες

 

Η Μηχανή

Για να πετάξει το μοντέλο αυτό χρειαζόταν μια αξιόπιστη μηχανή και φυσικά αρκετά μεγάλη. Τα αρχικά σχέδια μιλούσαν για μηχανή των 50 cc, αλλά με από πολλές συζητήσεις αποφασιστικέ να τοποθετηθεί μια των 75cc. Σαν πρώτη επιλογή ήταν η 75 Τi της 3W.  Η συγκεκριμένη μηχανή αποδίδει 7,5 ίππους και έχει ηλεκτρονική ανάφλεξη,  πράγμα το οποίο προσθέτει ασφάλεια κατά την λειτουργία της. Η τοποθέτηση της απαίτησε πολύ εργασία και αυτό για 2 λόγους:

- Ο πρώτος και πιο σοβαρός ήταν ότι το firewall είχε φτιαχτεί και τρυπηθεί για να δεχτή μια Quadra 50cc, με αποτέλεσμα να γίνει εκτεταμένη μετατροπή.

Ο δεύτερος ήταν ότι η συγκεκριμένη μηχανή έχει το carburetor πίσω, με αποτέλεσμα να ανοίξει μια μεγάλη τρύπα στο firewall και να θέλει πρόσθετη ενίσχυση.  Αφού τοποθετήθηκε η μηχανή και η ανάφλεξη,  έπρεπε να μετρηθεί και να φτιαχτεί χειροποίητη η εξάτμιση. Τα προβλήματα  που έπρεπε να αντιμετωπισθούν  ήταν να μην φαίνεται οπτικά και να είναι όσο το δυνατόν ίδιο μέγεθος με την εργοστασιακή εξάτμιση, για αποφυγή απώλειας ιπποδύναμης και κατά συνέπεια στροφών.

Μετά από αρκετή μελέτη η εξάτμιση τοποθετήθηκε στο πάνω μέρος του firewall στηριζόμενη πάνω σε αντικραδασμικές βάσεις, οι οποίες σε συνάρτηση με την σιλικόνη που υπάρχει στην ένωση με το manifold, αποσβένουν όλους τους κραδασμούς.

Μπαταρίες,  ηλεκτρονική ανάφλεξη  καθώς και ο διακόπτης, τοποθετήθηκαν ακριβώς δίπλα στην μηχανή για λόγους ζυγίσματος. Οι μπαταρίες είναι μόνο για την ανάφλεξη και είναι χωρητικότητας  1600 mAh - φωτογραφία Νο.4

 

 

Φωτογραφία        Νο.4

Φαίνεται        η ηλεκτρονική ανάφλεξη οι μπαταρίες        και η χειροποίητη εξάτμιση

 

Η μηχανή “στρώθηκε” περίπου για 5 ώρες γυρνώντας μια έλικα 24x12 στις 2500-3000 rpm και αναλογία καυσίμου / λαδιού 1:50. Στην συνέχεια και για 1 ώρα γύρναγε την έλικα που θα φόραγε κανονικά, μια MENZ 28x10 στις 4500 rpm και αναλογία καυσίμου / λαδιού 1:65. 

Το θέμα που παρουσίαζε το μοντέλο ήταν πράγματι εντυπωσιακό με την έλικα να της λείπουν μόνο 5 cm για να είναι ακριβώς scale!

Δυστυχώς τα "βάσανα" δεν τελειώσανε ακόμα!  Έπρεπε να κατασκευαστει ο dummy κινητήρας για να εξαφανισθεί παντελώς οποιαδήποτε παραφωνία πάνω στο μοντέλο. Με λίγα λόγια, αυτό στοίχισε 2 εβδομάδες σκληρής δουλειάς, αλλά το αποτέλεσμα ξεπέρασε όλες τις προσδοκίες. Βαλβίδες, σωληνάκια, ελατήρια συνέθεταν ένα εκπληκτικό dummy engine!

 

Servo και Ηλεκτρονικά

Το μοντέλο αυτό έχει μια ιδιαιτερότητα  Είναι ίσως ( σίγουρα ) το μοναδικό που είχε σπόνσορες! 

Τα        έξοδα κατασκευής ήταν τόσα πολλά που η        χορηγία του Athena         Pallas        (τώρα POWER MODEL)          και του κ. Γ.Ευσταθιάδη        ήρθε σαν "μάννα εξ ουρανού" !

 

Πιο συγκεκριμένα το μοντέλο έχει στα ailerons δύο NES-4231 JR των 5 κιλών. Δύο Futaba 9203 έχουν αναλάβει το throttle το choke. Jumbo Hitec 15 κιλών είναι τοποθετημένα στο elevator και ruder.  Για τηλεκατεύθυνση χρησιμοποιήθηκε μια JR 388.  Το σύστημα  όλο ανέλαβε να το  τροφοδοτήσει με ρεύμα έναpack 6volt Sanyo 3000 mAh. Tοποθετήθηκε στα αριστερά του κινητήρα και αυτό για λόγους ζυγίσματος. Να τονίσουμε ότι η επιλογή έγινε σύμφωνα με τις ανάγκες του μοντέλου και όχι για διαφημιστικούς σκοπούς -φωτογραφία Νο.5

 

 

Φωτογραφία        Νο.5

 

Ζύγισμα και  Πτήση

  Το “θηρίο” των 19 κιλών στεκόταν έτοιμο για να ζυγιστεί στο C.G και να μετρηθούν οι κινήσεις των πηδαλίων. Δεν θα αναφερθούμε σε πολλές λεπτομέρειες. Περιληπτικά αναφέρουμε ότι το κέντρο βάρους είναι στη μεσαία πτέρυγα 5 – 15 cm πίσω από το χείλος προσβολής. Στους 7,5 cm το μοντέλο ζύγισε ουδέτερα έως ελαφρά πισώβαρο (!) και αυτό για λόγους πτήσης.

Τα ailerons έχουν κίνηση 2 ¼  inches και το rudder, elevator 3 inches. Η μείξη  aileron - rudder είναι απαραίτητη κατά την φάση της πτήσης, όχι όμως και κατά την απο-προσγείωση. Για τον λόγο αυτό τοποθετήθηκε στον διακόπτη Mix που έχει η 388 JR.

Αναμονή 3 εβδομάδων για να βρεθεί κατάλληλο σαββατοκύριακο από πλευράς ανέμων!  Όταν βρεθήκαμε στο αεροδρόμιο του Λεχείου κοντά στην Κόρινθο, η αδρεναλίνη είχε φτάσει στα ύψη! Μόλις  20 λεπτά έφταναν για να δεθεί όλο το μοντέλο! (φωτογραφία Νο.6)

 

 

Φωτογραφία        Νο.6

Στο Λέχειο για την πρώτη        πτήση

 

            Έλεγχος και ξανα-έλεγχος, για περίπτωση που έχουμε ξεχάσει η κάνει λάθος!  Έλεγχος των επιφανειών για τυχών ανάποδες κινήσεις, μέτρημα των στροφών της μηχανής και το αεροπλάνο είναι έτοιμο για της πρώτες δοκιμαστικές τροχοδρομήσεις. Το Dr-1 δεν είχε πίσω τροχό με αποτέλεσμα για να στρίψει το μοντέλο στο έδαφος να πρέπει να βάλουμε αρκετές στροφές στον κινητήρα και όλο το rudder!

Σε όλη τη φάση των δοκιμαστικών τροχοδρομήσεων το μοντέλο έδειχνε εξαιρετικά σταθερό και έτοιμο να αφήσει το έδαφος!

Τέρμα το throttle,  τροχιοδρόμηση μόλις 10 μέτρων και το τεράστιο μοντέλο βρέθηκε στο φυσικό του περιβάλλον!  Για τα πρώτα περίπου 100 μέτρα πέταξε σε ευθεία πτήση κερδίζοντας συνεχώς ύψος και επιδεικνύοντας εκπληκτική σταθερότητα. Κάθε αμφιβολία για το πόσο αποτελεσματικά είναι τα ailerons έφυγε στην πρώτη δεξιά στροφή που επιχειρήσαμε. Ξεχνώντας την mix που είχαμε ήδη ετοιμάσει, το μοντέλο έστριψε με την ουρά κάτω.Mix -On και η επόμενη στροφή ήταν ένα χάρμα οφθαλμών!  Λίγο trim-down ήταν η μοναδική ρύθμιση που κάναμε. Για oscillation ούτε λόγος!

 Πετώντας με το throttle στο ¼ και ταχύτητες εκπαιδευτικού, δύσκολα θα καταλάβαινε κάποιος ότι είναι μοντέλο Μετά από αρκετές στροφές και μερικές χαμηλές διελεύσεις, ήρθε η ώρα τη προσγείωσης!  Μια πολύ δύσκολη στιγμή και για τα πραγματικά αεροπλάνα, που είχαν την τάση να τουμπάρουν μόλις πατούσαν στο έδαφος! Mix -Off απαραίτητα, throttle- idle και μάλιστα πριν την στροφή προσγείωσης!  Το Dr-1 άρχισε να χάνει ύψος βαθμιαία και χρειάστηκε λίγο throttle αμέσως μετά την στροφή για να μπει στην ευθεία του διαδρόμου. Κρατώντας λίγο up-elevator και περνώντας από μπροστά μας σε απόσταση 4 μέτρων πάτησε απαλά στο διάδρομο έκανε ένα μικρό αναπήδημα και στην συνέχεια ακούμπησε την ουρά. 

Σε αυτό το σημείο χρειάζεται άνοιγμα του throttle και σε συνάρτηση με full -up elevator να εφαρμοστεί κατακόρυφη δύναμη στο πίσω μέρος του μοντέλου για να μην έρθει ανάποδα!

 

Κλείνοντας        την παρουσίαση του μοντέλου αισθάνομαι        πολύ τυχερός που είχα την          τύχη να πετάξω και να κατέχω ένα        τέτοιο μοντέλο που σημειωτέον        είναι και το μοναδικό στην Ελλάδα.         Ελπίζω κάποτε να μπορέσει να γίνει ένα event         που να συμμετέχουν ανάλογα μοντέλα για        να μπορέσουν να θαυμάσουν όλοι αυτά τα        μικρά έργα τέχνης.

 

Αντώνης Χάλαρης

 

 

 

      Αυτό το μήνα, οι μόνιμοι        συντάκτες της στήλης Παράσχος        και Βασίλης Δεμίρης, μας        παρουσιάζουν μια ακόμα έξυπνη τεχνική!  

 

   

Ένας απλός τρόπος να σημαδέψουμε ακριβώς τις τρύπες για τις βίδες της μηχανής στη βάση της!

 

 

 

Παίρνουμε  ένα κομμάτι στόκο ή πλαστελίνη . Το απλώνουμε πάνω στην βάση 

 

   

 

Βάζουμε την μηχανή στην θέση της και πιέζουμε.

 

 

 

Αφαιρούμε          την μηχανή  και        βλέπουμε τα αποτυπώματα καθαρά.

 

 

 

Τρυπάμε με ακρίβεια

 

  

 

Παράσχος & Βασίλης Δεμίρης

Για οποιαδήποτε απορία ρωτείστε μας στο FORUM της αερομοντελιστικής εφημερίδα

Διάφορα άρθρα

Combat

Η κατασκευή της κορδέλλας (03-04-2007) Για να σπάσουμε λίγο τη μονοτονία της ενημέρωσης των αναγνωστών με τα δρώμενα στις ξένες χώρες σχετικά με το COMBAT, τους κανονισμούς κλπ, σήμερα θα δώσουμε πρακτικές οδηγίες για την κατασκευή της κορδέλλας COMBAT.

Μοντελοδρόμια

1. ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΟΔΡΟΜΙΑ

 (με αλφαβητική σειρά)

 

 

- Αεραθλητική Λέσχη Δερβενοχωρίων

στα Δερβενοχώρια, τηλ. 210 - 80.26.798

Πως θα πάτε: